Nieuwsbrief FPO Rijnmond – februari 2018

Nieuwsbrief FPO Rijnmond – februari 2018

Werkdruk

Ongeveer één op de drie werknemers heeft last van werkdruk. Een serieus probleem waar werknemer en werkgever rekening mee moeten houden, omdat het kan leiden tot ernstige gezondheidsklachten. In deze nieuwsbrief leest u ervaringen, tips en achtergronden bij dit onderwerp.

Ervaringen en tips

‘Wat ik als werkdruk ervaar is heel persoonlijk’

WerkdrukCaroline werkt al meer dan 30 jaar in het onderwijs, en ook al lange tijd op een basisschool in Bennekom. Dit schooljaar staat ze twee dagen per week voor groep 3. Bij het beantwoorden van de vragen over werkdruk merkt ze meteen op: ‘Wat ik als werkdruk ervaar is heel persoonlijk.’ Dat klopt, iedereen kan bij andere dingen werkdruk ervaren.

Waar ervaar jij werkdruk Caroline?

Ik ervaar vooral werkdruk als andere collega’s zich niet aan gemaakte afspraken houden (zoals handhaven van pleinregels) of de hun toebedeelde taken verzaken (zoals kartrekker zijn van een commissie en vervolgens niets laten horen). Ik vind het moeilijk om daarmee te dealen en moet mezelf dwingen om er niet zelf in te springen. Maar ja…dat zegt ook iets over mezelf. Verder ben ik gezegend met een fijne duo-collega en hebben we een goede taakverdeling, zodat het fijn samenwerken is en er geen werkdruk ervaren wordt op dat vlak. Wel denk ik dat ik wat extra taken af ga stoten als ik zie wat ik, met mijn benoemingsomvang, naast mijn lesuren nog meer doe: vertrouwenspersoon, coördinator sociale veiligheid, MR, bibliotheekcontactpersoon, …

Ga je wel plezier naar mijn werk, ondanks de werkdruk die je ervaart?

Zeker, maar dat komt vooral door de kinderen. ‘Juf, ik vind u lief’ geeft genoeg energie om de dag weer met plezier te beleven. Ook het bijbelmoment aan het begin van de dag inspireert mij bijna altijd. Daarnaast ben ik erg vertrouwd met de school en collega’s, een fijne werkomgeving.

Wat vind je van deze stelling: Collega’s die zeuren over werkdruk die kunnen gewoon niet goed plannen.

Om eerlijk te zijn denk ik wel dat het vaak met plannen te maken heeft en met het niet goed inschatten van de grootte van een klus. Plannen houdt ook in dat je kijkt wat je wel en niet gaat doen en wanneer. Je bewaakt je eigen inzet. Dat kan niet iedereen even goed. Ook omdat het onderwijs nooit ‘af’ is, je kunt altijd beter en meer.

Doe jij ook regelmatig te veel of loop je wel eens de kantjes er vanaf om het vol te houden?

Ik moet leren om niet alles even perfect te doen. Gewoon is ook goed. Maar de kantjes eraf lopen….nee, dat niet. Ik probeer er altijd iets van te maken en mezelf, collega’s en kinderen te enthousiasmeren.

Heb je een tip voor collega’s om goed om te gaan met de werkdruk?

Benoem dingen die je dwarszitten of teveel zijn en denk niet dat je een ‘zeur’ bent. Voor ieder probleem kun je met elkaar zoeken naar een oplossing.

Hoe zou een leidinggevende leerkrachten kunnen helpen als zij problemen met de werkdruk ervaren?

Een open houding hebben, waardoor je ‘durft te komen’ als er dingen spelen. Maak contact, loop even binnen, vraag hoe het gaat. in de spontaniteit van zo’n klein momentje kan er soms iets gedeeld worden. Handhaaf gemaakte afspraken (mijn irritatie en drukpunt) vanuit ‘gezagspositie’, spreek mensen aan op hun gedrag, dat voelt toch net anders dan bij collega’s onderling. Praat regelmatig in het team over werkdruk, zodat men ook echt ervaart dat directie er wat aan wil en gaat doen. Dat schept vertrouwen, waardoor werkdruk ook anders gezien kan gaan worden. Respecteer dat werkdruk voor de één iets anders betekent dan voor de ander en faciliteer op maat (met het taakbeleid).

Werkdruk is dus inderdaad heel persoonlijk. Daarom moet de ervaring van de leerkracht echt serieus worden genomen. In de volgende artikelen van de nieuwsbrief staan tips hoe u werkdruk kunt verlagen of met elkaar hierover in gesprek kunt gaan.

4 tips om werkdruk te verminderen

Nutteloze administratieEen juf die klaagt over de werkdruk, is dat echt of voelt ze dat alleen maar zo? Dat maakt niet zoveel uit, ook een gevoel van werkdruk weerhoudt leraren van samen het onderwijs verbeteren.  Wat kunt u doen om werkdruk te verminderen? Vijf tips van Stichting leerKRACHT.

1. Ellenlange vergaderingen

Er wordt wat afvergaderd op scholen. Vaak zonder dat dat gaat over de les en zonder concrete afspraken. Op scholen die werken op de manier van leerKRACHT worden die vergaderingen massaal geschrapt en vervangen door bordsessies van 15 minuten per week. En teams ervaren dat in dat kwartier meer gebeurt dan in urenlange vergaderingen in het verleden. Een voorbeeld hiervan zijn Wereldwijs en Bijlmerdrie in Amsterdam. Zij hebben nu inhoudelijke werkmiddagen (samenwerken aan bijvoorbeeld analyses, groepsplannen, thematische lessen), korte briefings (elke ochtend 10 minuten) en een wekelijkse bordsessie waar aan haalbare en meetbare leerlingdoelen wordt gewerkt. Paula en haar team ervaren dat zo werken aan beter onderwijswerken effectief en motiverend is.

2. Tijdverkwistende processen

Veel processen vergen nodeloos veel tijd. Bedenk eens wat op uw school veel tijd kost en of dat niet anders kan. Bijvoorbeeld de ‘jaarbestellingen’. De leraren moeten dan voor het hele jaar bedenken wat ze nodig hebben en dat wordt dan in één keer besteld. Klinkt efficiënt? Nee dus, probeer in september maar eens te bedenken wat je met kerst wil knutselen. En als je later op Instagram een leuk idee tegenkomt kan dat niet meer. Bovendien, je kunt tegenwoordig via internet alles bestellen en je hebt het 1-2 dagen later in huis, scheelt een hoop gezoek in de stapel kerstknutselspullen naar de groene blaadjes die je in september besteld hebt.

3. Nutteloze administratie

Voor wie doe je die eigenlijk? Heel veel rapportages leveren scholen op voor anderen: de gemeente, het bestuur, middelbare scholen, ouders, de Inspectie, enz. Maar zitten die anderen daar wel echt op te wachten of denken we dat alleen maar? En wat als we er gewoon mee stoppen? Carin Robles, schoolleider van de Vlinderboom in Pijnacker, is gestart om één voor één alle rapportages tegen het licht te houden en daar met die andere partijen over te praten. En dat heeft al geleid tot een flink aantal rapporten die korter, minder vaak of helemaal niet meer gemaakt hoeven te worden.

4. Dingen dubbel doen

Echt zonde van je tijd, iets over doen. Neem als voorbeeld de Monseigneur Bekkerschool in Spijkenisse. Schoolleider Michael Westdijk ging aan de slag om het huidige proces van leerlingenzorg uit te tekenen: de leraar toetst de leerling, maakt een zorgplan, bespreekt dit met de IB’er en de schoolleider en verbetert daarna weer het plan. Oftewel, de leraar is 2x aan de slag met het plan. Het nieuwe proces is: de leraar toetst de leerling, analyseert de resultaten, bespreekt de inzichten met de IB’er en maakt daarna pas het plan. Oftewel, de leraar maakt maar één keer een plan en dan in één keer goed.

Waar komen al deze ideeën vandaan?  Allereerst uit de wens om het onderwijs beter te maken in plaats van je tijd te verspillen. Daarnaast uit een flinke dosis gezond verstand. Maar tenslotte ook uit ‘lean’.  Lean is in het bedrijfsleven al tientallen jaren een beweging waarbij de focus ligt op het terugdringen van verspilling, om alle aandacht te kunnen richten op dat wat waardevol is. In ons geval: beter onderwijs voor de leerling. Hoe doen bedrijven dat? Door te focussen op 8 vormen van verspilling. Die staan hier onder in de afbeelding.

LEAN 8 vormen van verspilling

Zuchten collega’s op uw school onder werkdruk, wilt u meer tijd hebben om het onderwijs samen te verbeteren? Zet dan eens een paar vormen van verspilling van jullie tijd op een rijtje en mik die in de prullenbak. Uw leerlingen zullen u dankbaar zijn.

Naar: 5 tips om werkdruk te verminderen in het basisonderwijs. Geraadpleegd op 24 januari 2018, van Stichting leerKRACHT

 

In gesprek over werkdruk

In gesprek over werkstressDe tip van Caroline is: ‘Praat regelmatig in het team over werkdruk’. Een goed teamgesprek helpt om werkdruk en stress te herkennen en benoemen. Daarna kunt u het probleem aanpakken om erger te voorkomen. De gespreksleidraad Werkstress helpt het gesprek te voeren.

De gespreksleidraad Werkstress is voor iedereen. De medewerker staat weliswaar centraal, maar iedereen in opdracht van heeft een rol in het voorkomen van stress: medewerker, collega, werkgever, preventiemedewerker enz. Met de gespreksleidraad zet u het thema werkstress op de agenda en leert u van elkaar. Regelmatig met elkaar in gesprek gaan, helpt in de bewust wording en het doorbreken van het taboe op werkstress. Ook ontstaat inzicht en kunnen eventuele problemen worden voorkomen.

De leidraad bestaat uit twaalf gesprekskaarten. Iedere gesprekskaart belicht een thema. U kaart zo letterlijk telkens een stressthema aan. U download hier de Werkstress gespreksleidraadkaarten en de toelichting.

U kunt ook met elkaar in gesprek gaan na het invullen van de online test op www.checkjewerkstress.nl. Daar kunt u ook uw organisatie testen en vindt u tools tegen werkstress.

 Inspectie SZW over werkdruk

Werkdruk: kaders van Inspectie SZWhammer-620011_640

De Inspectie SZW vindt het belangrijk dat werkdruk systematisch wordt aangepakt. Dat begint met het (laten) inventariseren van de werkdruk met de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Als hieruit blijkt dat werkdruk een reëel risico vormt, moet u als werkgever de volgende stappen zetten:

  • U laat een verdiepend onderzoek naar de werkdruk uitvoeren;
  • U analyseert de uitkomsten;
  • U benoemt de knelpunten;
  • U kiest doeltreffende maatregelen;
  • U neemt deze maatregelen op in een plan van aanpak;
  • U voert deze maatregelen uit;
  • U evalueert de maatregelen. Als uit deze evaluatie blijkt dat, ondanks de aanpak, de werkdruk nog niet afdoende wordt beheerst, doorloopt u deze beleidscyclus opnieuw.

Hier vindt u een flyer van Inspectie SZW met een nadere toelichting op de aanpak van werkdruk.

Agressie en geweld

Agressie en geweld

Agressie en geweldLeerlingen die schreeuwen, een vechtpartij op het schoolplein of docenten die bedreigd worden door ouders. Opstandig en agressief gedrag geven een onveilig en onprettig gevoel voor leerlingen en personeel. Hoe is het te voorkomen?

Preventie

Met goed pedagogisch handelen van de docent en een prettig klassenklimaat kunnen veel problemen voorkomen worden. Op schoolniveau is een school wettelijk verplicht om een schoolveiligheidsplan op te stellen, waarin als verplicht onderwerp behandeld moet worden hoe zij agressie en geweld voorkomen. Agressie is een uitingsvorm als zaken niet gaan zoals men wil, men niet weet wat er verwacht wordt, of als men zich onveilig voelt. Agressie en geweld komen dan ook vaker voor in omgevingen waar de grenzen en regels niet duidelijk gesteld zijn. Het gaat niet om een protocol dat steeds fijnmaziger moet worden, maar om duidelijke en breed gedragen gehanteerde normen. Wat wordt niet getolereerd en hoe wordt dit gesanctioneerd? Zet als school de kaders goed neer. Zorg voor duidelijke gedragsregels en registreer incidenten zodat hier van geleerd kan worden. Wees als school duidelijk over maatregelen bij agressief gedrag (schorsen, doen van aangifte). Communiceer dit duidelijk naar personeel, leerlingen en ouders.

Lees hier meer over ‘Gedragsregels in het onderwijs’.

Agressie tegen onderwijspersoneel

Niet alleen leerlingen kunnen geconfronteerd worden met agressie en geweld. Ook personeel kan hiermee in aanraking komen. De (wijze van) uitvoering van een publieke taak rechtvaardigt nooit ongewenst gedrag. Natuurlijk mag een leerling of ouder het oneens zijn en zijn emoties hierover tonen. Agressief en gewelddadig gedrag gaat echter een grens over. Voor de schoolleider en de leerkracht is het zaak om al het mogelijke te doen om agressie en geweld te voorkomen, te beperken en af te handelen. De schoolleiding is verantwoordelijk voor het beschermen van haar leerkrachten.

Lees hier meer over ‘Agressieve ouders: van agressie naar betrokkenheid’.

Related Projects